Sàn gỗ công nghiệp lát đè lên gạch cũ là cách quen thuộc để phòng ngủ, phòng khách ấm chân và đỡ lạnh lẽo mà không phải đục nền. Điều cần nhớ đầu tiên: lõi của nó là bột gỗ ép, gặp nước sẽ trương nở và không co lại như cũ. Vì vậy câu hỏi quan trọng không phải "loại nào đẹp" mà là "phòng này ẩm đến đâu, và nước có thể tới từ hướng nào".
Nếu nền gạch phẳng, khô, phòng không có nguồn nước, sàn gỗ công nghiệp dùng bền nhiều năm. Nếu phòng sát đất, hay nồm, gần nhà tắm hay cửa ban công hắt mưa, bạn phải chọn lõi chịu ẩm tốt hơn, có màng chống ẩm, và chấp nhận vài thói quen giữ gìn. Bài dưới đây giúp bạn quyết định đúng trước khi chi tiền.
Sàn gỗ công nghiệp được cấu tạo thế nào, và chỗ yếu nằm ở đâu
Một tấm sàn gỗ công nghiệp thường có bốn lớp: lớp phủ bề mặt trong suốt chịu mài mòn, lớp giấy in vân gỗ, lõi gỗ ép mật độ cao (thường gọi là HDF), và lớp đế cân bằng ở mặt dưới. Lõi là phần quyết định độ bền. Lõi càng nén chặt, keo càng tốt, thì nước càng khó thấm và tấm càng đỡ trương.
Chỗ yếu nằm ở mép hèm. Mặt trên được phủ kín, mặt dưới có đế, nhưng mép tấm sau khi xẻ hèm để lộ lõi. Nước đọng trên mặt sàn sẽ len vào khe ghép, ngấm vào mép lõi và làm hai mép tấm phồng lên như hai môi, gọi là phồng mép. Hư hỏng này gần như không sửa tại chỗ được; phải thay tấm.
Nhiều loại được quảng cáo là "chịu nước" hay "chống ẩm". Hiểu cho đúng, đó thường là lõi được xử lý để chậm hút nước hơn, chịu được nước đổ lau kịp thời, chứ không phải ngâm nước được. Khi so sánh, hãy hỏi người bán về độ trương nở theo chiều dày sau khi ngâm thử theo phương pháp thử của nhà sản xuất, rồi so các con số đó với nhau, thay vì tin chữ trên bao bì.
Sàn gỗ công nghiệp hay sàn nhựa hèm khoá cho phòng nào
Hai loại lắp giống nhau, đều nổi trên nền gạch, nhưng hợp với những phòng khác nhau. Bảng so sánh theo điều kiện thường gặp ở nhà phố và chung cư Việt Nam.
| Tiêu chí | Sàn gỗ công nghiệp | Sàn nhựa hèm khoá lõi cứng |
|---|---|---|
| Cảm giác chân | Ấm, đầm, ít tiếng vang khi có xốp tốt | Mát hơn, cứng hơn |
| Gặp nước đổ lâu | Phồng mép, khó sửa | Lõi không trương, nhưng nước đọng dưới vẫn sinh mốc |
| Độ dày nâng cốt sàn | Dày hơn, cộng thêm lớp xốp | Mỏng hơn, ít phải cắt cửa |
| Độ dung thứ với nền | Tấm dày, che khuyết nhỏ tốt hơn một chút | Tấm mỏng in khuyết điểm rõ hơn |
| Hợp với | Phòng ngủ, phòng làm việc, phòng khách tầng trên | Bếp, lối đi, tầng trệt, nhà có trẻ nhỏ hay đổ nước |
| Không hợp với | Nhà tắm, bếp hay ướt, chân cửa ban công | Nhà tắm, phòng hay ngập |
Không có loại nào thắng tuyệt đối. Nhiều nhà chọn lát gỗ công nghiệp cho phòng ngủ tầng trên và sàn nhựa cho bếp, tầng trệt, dùng nẹp chuyển ở cửa. Cách phối này vừa giữ cảm giác ấm ở nơi cần, vừa tránh rủi ro nước ở nơi hay ướt.
Đánh giá độ ẩm của phòng trước khi chọn lõi
Tầng trệt, nhà sát mặt đất. Hơi ẩm từ đất có thể bốc lên qua nền, đặc biệt nhà cũ không có lớp chống ẩm dưới nền. Đây là trường hợp bắt buộc trải màng chống ẩm và nên chọn lõi chịu ẩm tốt.
Mùa nồm miền Bắc. Ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, những ngày nồm làm mặt gạch đổ mồ hôi. Hơi nước ngưng ngay dưới tấm nếu không có màng ngăn. Đóng cửa và dùng máy hút ẩm những ngày này giúp sàn rất nhiều.
Mưa nhiều, gần sông ở miền Nam. Ở TP.HCM, Cần Thơ, các tỉnh miền Tây, độ ẩm trung bình cao quanh năm. Nhà từng bị nước tràn vào mùa triều cường thì không nên lát gỗ công nghiệp ở tầng trệt.
Phòng sát nhà tắm, sát bếp. Nước theo chân người ra cửa nhà tắm là kẻ thù số một của mép sàn gỗ. Giữ ngưỡng cửa nhà tắm, đặt thảm chân, và không kéo sàn gỗ chạy sát cửa.
Cửa ban công, cửa sổ sát sàn. Mưa tạt vào chân cửa ngấm thẳng vào hàng tấm đầu. Nếu không che được mưa, cân nhắc lát vật liệu khác ở dải sát cửa.
Dấu hiệu nền đang ẩm. Vết ố chân tường, mùi mốc góc phòng, gạch đổi màu loang lổ. Nguồn ẩm do thấm tường hay ống ngầm cần chữa trước; lát đè lên chỉ giấu nó đi và làm hỏng sàn mới.
Xốp lót, màng nilon và những thứ đi kèm
Sàn gỗ công nghiệp lát trên gạch cần thêm lớp lót. Lớp này rẻ so với tấm sàn nhưng ảnh hưởng lớn đến độ êm và độ bền, nên đừng tiết kiệm sai chỗ.
- Màng chống ẩm: tấm nilon trải trực tiếp lên gạch, các mép chồng lên nhau một đoạn và dán băng keo kín, vén lên chân tường một chút rồi để len che. Với tầng trệt và phòng ẩm, đây là lớp không được bỏ.
- Xốp lót: giúp giảm tiếng bước chân, đỡ những khuyết nhỏ của nền. Có loại xốp tráng bạc tích hợp màng chống ẩm. Xốp quá dày và mềm không tốt hơn; nó làm hèm chịu uốn nhiều khi bước.
- Không lót chồng xốp nếu tấm đã có đế dán sẵn. Hai lớp mềm chồng nhau làm sàn nhún như đệm, hèm nhanh hỏng.
- Miếng chêm khe giãn nở: giữ khoảng hở đều quanh tường trong lúc lát, tháo ra trước khi lắp len.
- Nẹp: nẹp chữ T ở cửa giữa hai phòng, nẹp chuyển cốt khi sàn gỗ gặp sàn gạch thấp hơn, nẹp kết thúc ở mép bậc hoặc sát cửa kính.
- Len chân tường: che khe giãn nở và mép màng chống ẩm. Len gắn vào tường, không đóng đinh xuống sàn.
- Keo hoặc silicon cho chỗ tiếp giáp ống, khung cửa: dùng loại đàn hồi, chỉ trám khe sau khi lát, không trám dính sàn vào tường.
Hỏi người bán xem lớp lót nào được phép dùng với loại tấm của bạn, vì điều kiện bảo hành thường gắn với lớp lót đúng chủng loại.
Lát đè lên gạch theo thứ tự giữ sàn bền
Cách lát gần giống sàn nhựa hèm khoá, khác ở lớp màng, lớp xốp và yêu cầu khắt khe hơn về khe giãn nở, vì gỗ ép co giãn theo độ ẩm nhiều hơn.
- Kiểm nền như mọi sàn nổi: gõ tìm gạch bộp, đo độ phẳng bằng thước dài, mài gờ, trét ron sâu, để khô hẳn.
- Để tấm sàn trong phòng một đến hai ngày, nằm phẳng, cho vật liệu cân bằng với độ ẩm phòng. Đừng xé bao ngoài trời mưa rồi mang vào lát ngay.
- Hút bụi sạch, trải màng chống ẩm phủ kín nền, chồng mép và dán băng keo.
- Trải xốp lót theo chiều vuông góc với hướng tấm sàn, các tấm xốp đặt sát mép, không chồng lên nhau.
- Chừa khe giãn nở quanh tường, cột, khung cửa bằng miếng chêm. Phòng càng lớn, khe càng phải đủ theo hướng dẫn nhà sản xuất.
- Lát hàng đầu thẳng, so le mối nối đầu tấm giữa các hàng. Dùng búa cao su và miếng đệm, không gõ trực tiếp vào hèm.
- Cắt chân khung cửa gỗ bằng cưa tay đặt nằm trên một tấm sàn mẫu làm cữ, để tấm sàn luồn vào dưới khung, đẹp hơn trám keo vòng quanh.
- Tháo chêm, lắp len, lắp nẹp, lau sạch bằng giẻ vắt kiệt nước.
Dùng máy cưa điện để cắt tấm thì đeo kính, khẩu trang và cắt ngoài ban công hoặc nơi thoáng; bụi gỗ ép rất mịn và bay xa. Ổ cắm cho máy phải có dây đất và đặt nơi khô; dây điện kéo dài không vắt ngang lối đi.
Vì sao hai báo giá sàn gỗ công nghiệp chênh nhau nhiều
Bạn sẽ gặp những báo giá cho cùng một diện tích chênh nhau rất xa. Phần lớn khoảng chênh nằm ở những thứ không nhìn thấy khi tấm sàn đã lát xong. Thứ nhất là lõi: mật độ nén và loại keo quyết định sàn chịu ẩm đến đâu, và đây là chỗ hàng rẻ thường cắt bớt. Thứ hai là lớp phủ chịu mài mòn: cấp chịu mài mòn cao hơn cho phòng khách, lối đi đông người; phòng ngủ ít đi lại không cần cấp cao nhất.
Thứ ba là độ dày và kiểu hèm: tấm dày hơn đầm chân hơn và che nền tốt hơn, hèm gia công chính xác thì khít và ít hở mép. Thứ tư là phần đi kèm: màng chống ẩm, xốp lót, nẹp, len, công tháo len cũ, công xử lý nền, công cắt chân cửa. Báo giá thấp đôi khi chỉ tính tấm sàn và công lát trên nền "đã chuẩn", còn mọi việc xử lý nền tính riêng khi đến nơi.
Vì vậy khi so báo giá, hãy đặt chúng cạnh nhau theo từng hạng mục: loại tấm và cấp chịu mài mòn, độ dày, có màng chống ẩm không, loại xốp, loại nẹp và len, ai xử lý gạch bộp, ai chịu phần tấm hao hụt khi cắt, bảo hành gì và điều kiện bảo hành ra sao. Hỏi thêm thợ định chừa khe giãn nở thế nào và có cắt chân khung cửa không. Một người thợ trả lời rõ ràng những câu này thường cũng làm cẩn thận ở những chỗ bạn không nhìn thấy.
Thói quen giữ sàn gỗ công nghiệp khỏi phồng
Lau bằng giẻ vắt thật kiệt. Cây lau nhà ướt sũng để lại vệt nước len vào khe. Lau theo chiều tấm, lau khô ngay chỗ đổ nước.
Không dùng máy lau hơi nước nóng. Hơi nóng ép ẩm vào mép hèm nhanh hơn nước thường.
Thảm chân ở cửa nhà tắm, cửa bếp, cửa ban công. Đặt thảm thấm nước và giặt phơi thường xuyên; thảm ướt nằm lâu trên sàn cũng gây hại.
Chân bàn ghế dán nỉ. Cát và sạn dưới chân ghế kéo qua lại làm xước lớp phủ, mở đường cho nước vào.
Đóng cửa và hút ẩm ngày nồm. Mở cửa đón gió nồm làm hơi nước ngưng trên mọi bề mặt lạnh, kể cả sàn.
Chậu cây đặt trên khay có chân. Đáy chậu đọng nước ngay trên một chỗ sàn là kiểu hỏng âm thầm, phát hiện khi đã phồng.
Thay tấm phồng sớm. Một tấm phồng có thể thay riêng nếu còn tấm dư cùng lô. Vì vậy hãy giữ lại vài tấm dư sau khi lát, cất nằm phẳng nơi khô.
Câu hỏi thường gặp
Sàn gỗ công nghiệp phồng mép có tự xẹp lại khi khô không?
Thường xẹp một phần nhưng hiếm khi về như cũ, vì lõi gỗ ép đã trương sợi và keo đã yếu. Nếu phồng nhẹ do một lần đổ nước, chờ khô hẳn rồi đánh giá. Phồng rõ mép thì nên thay tấm, đồng thời tìm nguồn nước để không lặp lại.
Có nên dán sàn gỗ công nghiệp xuống gạch để khỏi kêu không?
Không. Sàn gỗ công nghiệp hèm khoá được làm để nổi, dán xuống làm nó mất khả năng co giãn theo độ ẩm, dễ phồng hoặc nứt hèm. Tiếng kêu thường do nền không phẳng, sạn dưới tấm hoặc thiếu khe giãn nở, xử lý đúng nguyên nhân sẽ hết.
Lát sàn gỗ công nghiệp ở bếp được không?
Được ở khu vực khô của bếp nếu bạn chấp nhận lau ngay khi đổ nước và đặt thảm trước bồn rửa. Bếp nấu nhiều, hay rửa sàn bằng nước thì sàn nhựa lõi cứng hoặc giữ gạch cũ là lựa chọn an toàn hơn.
Sàn gỗ công nghiệp có hợp với nhà có chó mèo không?
Hợp nếu chọn lớp phủ chịu mài mòn tốt và cắt móng thú cưng định kỳ. Nước tiểu thú cưng để lâu là nguy hiểm nhất vì ngấm vào khe; dọn ngay và lau khô. Nhà nuôi nhiều thú thì cân nhắc sàn nhựa lõi cứng.
Cần chừa bao nhiêu tấm dư sau khi lát?
Nên giữ ít nhất vài tấm cùng lô, cất nằm phẳng nơi khô. Màu và vân giữa các lô sản xuất có thể lệch nhau, sau vài năm khó mua lại đúng mẫu. Tấm dư giúp thay một chỗ hỏng mà không lệch màu.
Nhà đi thuê có lát sàn gỗ công nghiệp được không?
Được vì sàn nổi tháo ra được, nhưng nên hỏi chủ nhà và thoả thuận bằng văn bản về việc tháo hay để lại khi trả nhà. Chụp ảnh nền gạch trước khi lát để làm bằng hiện trạng ban đầu.