Nhà tắm nhỏ mà không có vách ngăn thì sau mỗi lần tắm cả sàn đều ướt, bồn cầu bị bắn nước, giấy vệ sinh ẩm, và sàn khô chậm nên dễ trơn, dễ mốc. Tách riêng khu ướt và khu khô là một trong những cách làm mới nhà tắm cho hiệu quả sử dụng rõ nhất, và có thể làm mà không đục gạch, không đổi đường nước.
Có ba lựa chọn chính: rèm tắm trên thanh căng (rẻ nhất, không khoan, hợp nhà thuê), vách nhựa hoặc vách khung nhôm tấm nhựa (gọn, nhẹ), và vách kính cường lực (bền, sạch, sang, nhưng cần khoan bắt bản lề và thợ lắp có kinh nghiệm). Chọn loại nào phụ thuộc vào kích thước nhà tắm, hướng mở cửa, ngân sách và việc bạn ở thuê hay nhà mình.
Bài này so sánh ba loại, chỉ cách đo trước khi đặt, nói rõ về an toàn của kính cường lực và cách giữ vách luôn trong, không đóng cặn trắng.
So sánh ba loại vách tắm cho nhà tắm nhỏ
So theo các tiêu chí người dùng quan tâm nhất. Không nêu giá vì giá thay đổi theo kích thước, độ dày, phụ kiện và nơi bán.
| Tiêu chí | Rèm trên thanh căng | Vách nhựa hoặc khung nhôm tấm nhựa | Vách kính cường lực |
|---|---|---|---|
| Có phải khoan tường không | Không, thanh căng tì vào hai tường | Thường có, bắt khung vào tường | Có, bắt bản lề, kẹp kính, thanh giằng |
| Ngăn nước bắn | Vừa phải, nước lọt qua mép rèm | Tốt nếu kín khe | Tốt nhất khi có gioăng và gờ chắn |
| Chiếm diện tích khi mở | Gần như không | Ít nếu dùng cửa lùa | Cửa mở quay cần khoảng trống; cửa lùa tiết kiệm hơn |
| Vệ sinh | Giặt, thay rèm dễ | Khe khung dễ bám bẩn | Lau dễ nhưng lộ cặn vôi nếu không gạt khô |
| Hợp với nhà thuê | Rất hợp | Tuỳ thoả thuận | Cần chủ nhà đồng ý |
| Tuổi thọ, cảm giác | Ngắn, cần thay rèm định kỳ | Trung bình | Dài, nhìn rộng và sáng |
Nhà tắm rất hẹp, chiều ngang chỉ vừa một người đứng, rèm hoặc cửa lùa thường dễ dùng hơn cửa kính mở quay. Nhà tắm có cửa sổ ở khu tắm thì lưu ý vách không chắn đường mở cửa sổ.
Đo đạc trước khi đặt vách
Dù tự lắp rèm hay đặt thợ làm vách kính, đo kỹ trước giúp tránh vách hở, cửa vướng, hoặc nước tràn ra ngoài.
- Xác định vị trí khu ướt: thường quanh vòi sen, phễu thu nằm bên trong. Vách phải bao được vùng nước bắn trực tiếp, không chỉ vị trí đứng.
- Đo chiều rộng tại ít nhất ba độ cao: sát sàn, giữa, và sát trên. Tường nhà cũ hiếm khi thẳng đứng hoàn toàn; chênh lệch giữa các độ cao là lý do vách kính đặt theo một số đo bị hở khe.
- Kiểm tra độ dốc sàn dưới vị trí vách: sàn dốc về phễu thu nên chân vách sẽ cao thấp khác nhau, cần gioăng hoặc gờ chắn bù vào.
- Đo khoảng mở cửa: cửa vách mở ra có vướng bồn cầu, lavabo, cửa ra vào hay không. Vẽ sơ đồ đơn giản kèm số đo.
- Đánh dấu đường ống và dây điện âm tường gần vị trí sẽ khoan, dựa vào vị trí vòi, ổ cắm, công tắc. Nếu không rõ, báo thợ dùng máy dò trước khi khoan.
- Với rèm thanh căng, đo khoảng cách giữa hai tường ở độ cao định treo và mua thanh có dải điều chỉnh bao trùm con số đó.
Chụp ảnh tổng thể khu vực, ảnh cận mặt sàn, góc tường và gửi cho thợ trước khi họ đến. Thợ vách kính thường đến đo lại, nhưng ảnh giúp họ chuẩn bị phụ kiện phù hợp.
Kính cường lực: an toàn là thứ phải hỏi trước tiên
Kính cường lực được gia nhiệt rồi làm nguội nhanh để chịu lực tốt hơn kính thường nhiều lần, và khi vỡ thì vỡ thành hạt nhỏ góc tù thay vì mảnh sắc dài. Đó là lý do vách tắm phải dùng kính cường lực, không dùng kính thường. Khi đặt hàng, hỏi rõ kính có phải cường lực không và xem ký hiệu trên góc kính.
Tuy vậy, kính cường lực có một rủi ro ít người biết: hiện tượng tự vỡ, thường liên quan tới tạp chất nhỏ trong kính hoặc vết mẻ ở cạnh kính bị tác động lâu ngày. Hiện tượng này không phổ biến, nhưng đã xảy ra và có thể khiến kính vỡ bung ra cả mảng đang tắm. Biện pháp giảm rủi ro mà nhiều người lựa chọn là dán phim an toàn lên một mặt kính để giữ các hạt vỡ dính lại, và tránh va đập vào cạnh kính khi vận chuyển, lắp đặt.
Một số điểm cần kiểm tra khi thợ lắp: cạnh kính được mài nhẵn, không mẻ; kính không tì trực tiếp vào gạch hay kim loại mà có gioăng hoặc đệm; bản lề và kẹp được bắt vào tường chịu lực, đủ vít; cửa đóng mở nhẹ, không phải dùng lực. Vách mở quay nên có thanh giằng hoặc kết cấu đỡ theo thiết kế của thợ, không tự bỏ bớt.
Trong quá trình sử dụng, không treo đồ nặng, không vắt khăn ướt lên mép cửa kính, không để trẻ nhỏ đu bám. Nếu thấy vết mẻ ở cạnh kính hoặc bản lề lỏng, xử lý sớm.
Gờ chắn nước, gioăng và chỗ hay bị tràn nước
Gờ chắn nước ở chân vách. Nhiều nhà tắm không có gờ, sàn khu ướt và khu khô liền nhau. Có thể thêm thanh chắn nước bằng nhựa dẻo hoặc đá dán lên sàn bằng keo chuyên dụng, không cần đục. Gờ giữ nước không tràn qua chân vách ra khu khô.
Gioăng ở mép cửa và chân cửa. Gioăng cao su hoặc nhựa dẻo ôm mép kính giúp nước không phun qua khe. Gioăng sẽ cứng và ố sau một thời gian, nên chọn loại thay được và thay khi thấy nước lọt.
Đường silicone tiếp giáp tường. Khe giữa khung vách hoặc kẹp kính với tường gạch cần một đường silicone chống mốc. Đường này dễ đen mốc, cần cạo bỏ và bơm lại định kỳ.
Hướng của vòi sen. Nhiều trường hợp tràn nước chỉ vì vòi sen gắn hướng thẳng vào khe cửa vách. Xoay bát sen hướng vào tường, hoặc dời giá treo sen sang vị trí khác trong khu ướt.
Rèm tắm tràn nước. Để mép dưới rèm nằm phía trong gờ chắn, dùng rèm có hạt nặng ở mép dưới để không bị hút bay vào người khi tắm nước nóng. Rèm hai lớp: lớp trong chống nước, lớp ngoài trang trí.
Lắp rèm tắm thanh căng: lựa chọn không khoan cho nhà thuê
Rèm tắm là cách tách khu ướt rẻ và nhanh nhất, gỡ ra không để lại dấu vết. Vài điều giúp rèm dùng tốt hơn:
- Chọn thanh căng có lò xo hoặc ren vặn chắc, đầu tì bằng cao su to bản. Đặt đầu tì lên mặt gạch phẳng, tránh tì đúng đường ron.
- Treo thanh cao hơn mép trên rèm một chút để rèm không chạm sàn, mép dưới nằm trong gờ chắn hoặc trong khu ướt.
- Chọn rèm bằng vật liệu nhanh khô, có thể giặt máy. Rèm nhựa mỏng rẻ nhưng hay mốc ở nếp gấp dưới.
- Sau khi tắm, kéo rèm dãn hết ra cho khô thay vì dồn về một phía, nếp gấp ẩm là chỗ mốc đầu tiên.
- Kiểm tra độ căng định kỳ, nhất là khi trời đổi mùa: thanh có thể lỏng do giãn nở nhiệt và rơi xuống.
- Nếu muốn chắc hơn, dùng thanh treo có giá đỡ dán keo ở hai đầu; loại này gỡ được nhưng nên thử trước ở chỗ khuất.
Với thanh cong hình chữ L hoặc vòng cung để bao khu tắm ở góc, thường phải bắt vít; nếu ở thuê, hỏi chủ nhà trước khi lắp.
Vách nhựa và cửa lùa khung nhôm: lựa chọn ở giữa
Giữa rèm và kính còn một nhóm thường bị bỏ qua: vách khung nhôm lắp tấm nhựa trong hoặc nhựa mờ, thường là cửa lùa hai cánh hoặc cửa xếp. Nhóm này nhẹ, không có rủi ro vỡ như kính, chi phí thường thấp hơn kính, và cửa lùa không cần khoảng trống để mở — điểm rất có lợi ở nhà tắm phố hẹp chiều ngang.
Đổi lại, tấm nhựa dễ xước khi lau bằng vật cứng, theo năm tháng có thể ngả màu và mờ dần, còn ray trượt dưới chân là chỗ đọng nước, tóc, cặn xà phòng. Chọn loại ray có thể tháo nắp vệ sinh, bánh xe thay được, và lau ray mỗi tuần để cửa trượt êm.
Khung nhôm vẫn cần bắt vít vào tường, nhưng thường ít điểm khoan hơn và nhẹ hơn nhiều so với kính, nên với nhà thuê, việc xin phép chủ nhà dễ hơn và trám lỗ khi trả nhà cũng đơn giản. Khi đặt, hỏi rõ khung có gioăng làm kín ở mép tường không và cách xử lý phần chân trên sàn dốc.
Vách xếp gấp gọn vào tường khi không dùng hợp với nhà tắm vừa làm khu tắm vừa là lối đi tới máy giặt hoặc ban công phơi đồ. Kiểm tra bản lề xếp có làm bằng vật liệu không gỉ, vì đây là chỗ hỏng đầu tiên trong môi trường ẩm.
Giữ vách kính luôn trong, không đóng cặn trắng
Cặn trắng trên vách kính là khoáng chất trong nước còn lại khi giọt nước bay hơi, cộng với màng xà phòng. Nước càng cứng, cặn càng nhanh. Để lâu, lớp cặn bám chặt, khó tẩy và làm kính nhìn mờ đục vĩnh viễn ở những chỗ bị ăn mòn nhẹ.
Cách hiệu quả nhất là gạt khô kính bằng gạt cao su sau mỗi lần tắm. Treo một chiếc gạt ngay trong khu tắm để không phải đi tìm. Việc này lâu ngày thành thói quen và giúp vách gần như không bao giờ cần tẩy mạnh.
Với cặn đã có, dùng dung dịch axit nhẹ như giấm pha loãng hoặc axit citric, xịt lên kính, để vài phút, lau bằng khăn mềm hoặc miếng bọt biển không trầy, rồi tráng nước và gạt khô. Tránh để dung dịch axit chảy xuống và đọng lâu trên ron, bản lề mạ, đá tự nhiên. Không dùng miếng cọ kim loại hay bột mài vì làm xước kính.
Một số người phủ thêm lớp chống bám nước lên kính để nước trượt thành giọt và ít đọng cặn. Lớp này có thời gian sử dụng giới hạn và cần phủ lại; làm theo hướng dẫn của sản phẩm và thử ở góc trước.
Câu hỏi thường gặp
Vách kính nên dùng kính dày bao nhiêu?
Độ dày phụ thuộc kích thước tấm kính, kiểu cửa và phụ kiện. Vách tắm dân dụng thường dùng kính cường lực khá dày để chịu lực đóng mở hằng ngày. Nên để thợ đề xuất theo kích thước thực tế và hỏi rõ lý do, đừng giảm độ dày chỉ để tiết kiệm.
Có thể lắp vách kính mà không khoan tường không?
Vách kính cố định và cửa mở quay gần như đều cần khoan để bắt bản lề, kẹp hoặc khung. Có một số kiểu vách đứng trên đế hoặc dùng thanh giằng tì, nhưng vẫn cần điểm bắt để an toàn. Nếu không thể khoan, rèm thanh căng là lựa chọn phù hợp hơn.
Vách kính bị mốc đen ở chân và mép là do đâu?
Thường là đường silicone tiếp giáp sàn và tường đã cũ, hoặc nước đọng trong khe nẹp, gioăng. Cạo bỏ silicone cũ, tẩy mốc, để khô, bơm lại silicone chống mốc. Gạt khô và mở cửa vách sau khi tắm để khe được khô.
Rèm tắm hay vách kính tốt hơn cho nhà có trẻ nhỏ?
Rèm không có nguy cơ vỡ, dễ mở và nhẹ nên an toàn với trẻ nhỏ. Vách kính có lợi về vệ sinh nhưng cần dán phim an toàn, cửa đóng mở nhẹ và dặn trẻ không đu bám. Nhà có trẻ hay chạy nhảy trong nhà tắm thường chọn rèm hoặc vách nhựa trong giai đoạn đầu.
Có nên thêm khay tắm đúc sẵn khi lắp vách không?
Khay tắm giúp gom nước tốt, nhưng lắp khay thường phải đổi cao độ sàn và nối lại với phễu thu, gần với việc cải tạo hơn là làm mới bề mặt. Nếu chỉ muốn làm nhanh không đục phá, gờ chắn nước dán sàn cộng vách hoặc rèm là đủ cho phần lớn nhà tắm.
Phim an toàn dán kính có làm vách bị mờ không?
Phim an toàn trong suốt loại tốt gần như không làm thay đổi độ trong khi nhìn bình thường. Cần dán kỹ, không bọt khí, và tránh cào bằng vật cứng khi lau. Phim sẽ cũ dần, có thể bong mép sau thời gian dài và cần thay.