Mùi hôi trong nhà tắm gần như luôn đến từ một trong năm nguồn: phễu thu sàn mất nước trong bẫy chặn mùi, gioăng chân bồn cầu hỏng, lavabo thiếu hoặc hỏng xi phông, ron, thảm, rèm bị mốc, và thông gió kém. Mùi trứng thối, mùi cống thường là khí từ đường ống thoát lọt lên; mùi ẩm mốc là từ bề mặt trong phòng.
Phần lớn nguyên nhân xử lý được tại chỗ trong một buổi, không cần đục sàn. Cách làm là dò từng nguồn một theo thứ tự từ dễ đến khó, không xịt thơm để che: xịt thơm chỉ trộn thêm mùi và khiến bạn khó nhận ra mùi đến từ đâu.
Nếu mùi cống rất nặng, lan ra cả nhà, hoặc đi kèm nước thải trào ngược, tường ẩm loang, thì vấn đề nằm trong đường ống, bể phốt hoặc ống thông hơi — đó là việc của thợ và không thuộc phạm vi xử lý tại chỗ trong bài này.
Nhận diện nguồn mùi theo dấu hiệu
Đứng ở từng vị trí, ngửi gần, để ý mùi nặng lên vào lúc nào. Bảng sau giúp thu hẹp nguồn trước khi động tay.
| Dấu hiệu | Nguồn khả nghi | Kiểm tra nhanh |
|---|---|---|
| Mùi cống bốc lên từ sàn, nặng hơn sau khi đi vắng vài ngày | Phễu thu sàn cạn nước bẫy | Đổ một ca nước vào phễu thu, chờ xem mùi có giảm trong vài phút |
| Mùi quanh chân bồn cầu, sàn quanh chân có lúc ẩm | Gioăng hoặc vòng đệm chân bồn cầu hỏng | Lau khô sàn quanh chân, xả nước, xem có nước rỉ ra; lắc nhẹ bồn cầu xem có lỏng |
| Mùi bốc lên từ lỗ thoát lavabo | Thiếu xi phông, ống mềm không uốn bẫy, hoặc cặn tóc thối | Nhìn dưới chậu xem ống có đoạn cong chữ U, chữ P không |
| Mùi ẩm mốc, hăng, không phải mùi cống | Ron mốc, thảm, rèm, khăn ẩm, tủ gỗ dưới lavabo | Ngửi lần lượt từng đồ vải và góc tủ |
| Mùi nặng vào lúc trời nồm, mưa, cả nhà tắm hầm hơi | Thông gió kém | Bật quạt hút, đặt mảnh giấy trước quạt xem có hút không |
| Mùi chỉ xuất hiện khi xả bồn cầu hoặc khi tầng trên xả nước, có tiếng ọc ọc | Ống thông hơi thiếu hoặc tắc | Ghi nhận và báo thợ; không xử lý tại chỗ |
Có thể có nhiều nguồn cùng lúc. Xử lý nguồn rõ nhất trước, chờ một hai ngày rồi đánh giá lại trước khi chuyển sang nguồn tiếp theo.
Phễu thu sàn: bẫy nước cạn, nắp chống mùi và cặn tóc
Phễu thu sàn thường có một bẫy nước — một đoạn giữ lại chút nước để chặn khí từ đường ống bốc lên. Nhà tắm ít dùng, đi vắng lâu, hoặc trời nóng làm nước bốc hơi thì bẫy cạn, khí cống lên thẳng phòng. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và rẻ nhất để sửa: đổ nước vào phễu thu định kỳ, nhất là ở nhà tắm phụ ít dùng.
Nếu phễu thu kiểu cũ không có bẫy hoặc bẫy quá nông, có thể thay ruột phễu thu bằng loại có cơ cấu chống mùi: nắp lật, phao, hoặc màng mềm tự đóng khi không có nước chảy qua. Nhiều loại ruột chống mùi được thiết kế để lắp vừa vào phễu thu có sẵn mà không phải đục, chỉ cần đo đường kính lòng phễu và mang mặt phễu cũ đi so.
Cặn tóc, xà phòng tích tụ trong phễu thu cũng thối rữa, sinh mùi ngay cả khi bẫy còn nước. Tháo mặt phễu, lấy hết tóc và cặn, chà bằng bàn chải cũ, dội nước nóng vừa phải. Đeo găng tay vì cặn thường lẫn vi khuẩn.
Thêm một lưu ý: khi rửa phễu thu, không trộn chất tẩy có clo với chất thông cống hay chất tẩy có axit. Đổ nước sạch tráng giữa các lần dùng sản phẩm khác nhau.
Gioăng chân bồn cầu: dấu hiệu hỏng và thay thế
Bồn cầu ngồi được nối với ống thoát dưới sàn qua một vòng đệm kín, thường là vòng sáp hoặc gioăng cao su. Vòng đệm lão hoá hoặc bị xê dịch khi bồn cầu lỏng chân thì khí và nước thải có thể lọt ra quanh chân. Việc thay vòng đệm cần nhấc cả bồn cầu lên — người khoẻ, cẩn thận có thể tự làm, nhưng nếu bạn không chắc, đây là việc thợ làm nhanh.
- Khoá van cấp nước cho bồn cầu, xả hết nước trong két, dùng khăn hoặc bọt biển thấm sạch nước còn lại trong lòng bồn.
- Tháo dây cấp nước vào két, tháo nắp che và bu lông bắt chân bồn cầu xuống sàn.
- Lắc nhẹ để bồn cầu tách khỏi vòng đệm cũ, nhấc thẳng lên. Bồn cầu nặng và men sứ dễ vỡ, nên có hai người; đặt nằm trên tấm bìa hoặc khăn dày.
- Nhét tạm giẻ vào miệng ống dưới sàn để chặn khí và tránh rơi đồ vào. Cạo sạch vòng đệm cũ ở cả miệng ống lẫn đáy bồn cầu.
- Đặt vòng đệm mới đúng loại, rút giẻ ra, hạ bồn cầu thẳng xuống đúng vị trí bu lông, ấn đều để vòng đệm ép kín.
- Siết bu lông chân đều hai bên, không siết quá mạnh vì sứ có thể nứt. Nối lại dây cấp, mở nước, xả thử vài lần, kiểm tra chân bồn cầu có rỉ nước không.
- Chạy một đường silicone quanh chân bồn cầu nếu muốn, nhưng nên chừa một đoạn nhỏ phía sau để nếu sau này có rò, nước lộ ra cho bạn thấy thay vì âm thầm ngấm xuống sàn.
Nếu miệng ống dưới sàn bị vỡ, lệch tâm nhiều, hoặc sàn quanh chân đã mềm, có dấu hiệu thấm xuống trần tầng dưới, dừng lại và gọi thợ.
Lavabo: xi phông, ống mềm và tủ dưới chậu
Dưới chậu lavabo cần có một đoạn ống uốn cong giữ nước, gọi là xi phông, để chặn khí từ đường ống. Nhiều nhà tắm cũ hoặc lắp vội bỏ qua phần này. Những việc cần kiểm tra:
- Có xi phông không: nhìn dưới chậu thấy ống đi thẳng từ lỗ xả xuống sàn là thiếu bẫy nước. Lắp một bộ xi phông chữ P hoặc chữ U phù hợp, việc này thường không cần đục.
- Ống mềm dạng ruột gà: nếu dùng ống mềm, phải uốn một đoạn cong thành bẫy và cố định lại; ống duỗi thẳng thì không chặn được mùi.
- Miệng ống thoát ở tường hoặc sàn: chỗ ống xả cắm vào ống thoát phải được bịt kín bằng gioăng hoặc nắp bịt; khe hở ở đây cũng để khí lọt lên.
- Cặn trong xi phông: tháo cốc xi phông, đặt chậu hứng, lấy cặn tóc, kem đánh răng, xà phòng, rửa sạch rồi lắp lại đúng gioăng.
- Tủ gỗ dưới chậu: gỗ công nghiệp bị nước ngấm lâu ngày phồng và bốc mùi ẩm mốc. Nếu đáy tủ đã mủn, nên thay tấm đáy hoặc lót tấm nhựa chống nước.
- Lỗ tràn trên chậu: lỗ nhỏ gần miệng chậu cũng đọng cặn; dùng bàn chải nhỏ và nước nóng vừa để làm sạch.
Sau khi lắp hoặc làm sạch xi phông, mở nước chảy vài phút và kiểm tra các khớp nối bằng khăn giấy khô.
Mùi ẩm mốc: thông gió, đồ vải và thói quen
Quạt hút phải thật sự hút. Đặt một tờ giấy mỏng trước mặt quạt hút đang chạy: giấy bị hút dính vào là quạt hoạt động. Nếu không, quạt có thể bám bụi dày, cánh quạt yếu hoặc ống dẫn bị tắc. Vệ sinh lưới quạt sau khi ngắt điện. Thay quạt hoặc đấu nối điện mới thì nhờ thợ điện.
Bật quạt đủ lâu. Tắt quạt ngay khi tắm xong là lý do nhà tắm vẫn hầm hơi. Để quạt chạy thêm một lúc sau khi tắm, hoặc để hé cửa nhà tắm.
Thảm, rèm, khăn. Thảm chân, rèm tắm và khăn treo trong nhà tắm ẩm liên tục là nguồn mùi mốc lớn. Giặt và phơi khô định kỳ, treo khăn ra ngoài phòng nếu nhà tắm không có cửa sổ.
Ron và silicone mốc. Ron đen và đường silicone quanh lavabo, bồn tắm, vách tắm mốc nặng cũng tỏa mùi. Làm sạch hoặc thay silicone mới.
Thùng rác. Thùng rác trong nhà tắm nên có nắp, đổ thường xuyên, lót túi, rửa thùng định kỳ.
Than hoạt tính, hộp khử mùi. Có thể giúp giảm mùi nhẹ trong không gian nhỏ, nhưng không thay được việc xử lý nguồn. Dùng khi đã sửa nguồn mà vẫn muốn không khí dễ chịu hơn.
Thứ tự xử lý gợi ý trong một buổi
Khi chưa biết mùi từ đâu, đi theo trình tự dưới đây. Mỗi bước tốn ít công và loại trừ được một nguồn, nên thường chưa tới bước cuối đã tìm ra nguyên nhân.
- Mở cửa, bật quạt hút, đem thảm, rèm, khăn ra khỏi nhà tắm. Nếu mùi giảm hẳn khi đồ vải đã ra ngoài, nguồn là đồ vải ẩm.
- Đổ một ca nước đầy vào phễu thu sàn và vào lỗ thoát lavabo. Chờ mươi phút, đóng cửa lại rồi mở ra ngửi.
- Tháo mặt phễu thu, lấy tóc và cặn, chà sạch. Kiểm tra ruột phễu có bẫy hoặc cơ cấu chống mùi không.
- Nhìn dưới lavabo: có xi phông, ống mềm có uốn bẫy, miệng ống thoát có bịt kín không. Tháo cốc xi phông làm sạch.
- Lau khô sàn quanh chân bồn cầu, xả nước vài lần, quan sát có nước rỉ ra. Lắc nhẹ bồn cầu xem có lỏng chân.
- Kiểm tra ron, đường silicone, tủ gỗ dưới chậu, thùng rác.
- Thử quạt hút bằng tờ giấy mỏng.
Ghi lại kết quả từng bước vào điện thoại. Nếu đi hết danh sách mà mùi cống vẫn còn, đó là lúc gọi thợ với một bản mô tả rõ ràng thay vì một câu chung chung "nhà tắm có mùi".
Khi nào cần gọi thợ
Một số dấu hiệu cho thấy vấn đề nằm sâu hơn những gì xử lý tại chỗ được. Mùi cống nặng ở nhiều phòng, không chỉ nhà tắm. Nước trong bồn cầu hoặc phễu thu sủi bọt, ọc ọc khi xả nước ở chỗ khác. Nước thải trào ngược lên phễu thu khi mưa lớn. Tường hoặc trần tầng dưới ẩm loang ứng với vị trí nhà tắm. Bồn cầu xả chậm dù đã thông.
Những dấu hiệu này có thể liên quan tới ống thông hơi bị thiếu, bị tắc; ống thoát bị nứt, lệch, xuống cấp; bể phốt đầy; hoặc đường ống chung của toà nhà. Đây là những hạng mục cần thợ có kinh nghiệm kiểm tra, đôi khi cần thiết bị nội soi ống. Ở chung cư, báo ban quản lý trước vì đường ống đứng thường thuộc phần sở hữu chung.
Khi gọi thợ, mô tả cho họ những gì bạn đã thử và kết quả — đã đổ nước phễu thu, đã kiểm tra xi phông, mùi nặng vào lúc nào. Thông tin này giúp họ khoanh vùng nhanh và tránh phải đục thử ở những chỗ không cần thiết. Hỏi rõ phạm vi việc làm và nhận báo giá theo hạng mục trước khi họ bắt tay.
Câu hỏi thường gặp
Đổ nước nóng vào phễu thu có khử được mùi không?
Nước ấm vừa giúp làm trôi cặn xà phòng, nhưng không nên đổ nước sôi vì có thể làm hại ống nhựa và mối nối. Muốn khử mùi phễu thu, quan trọng nhất là làm sạch tóc và cặn, giữ bẫy luôn có nước, và thay ruột chống mùi nếu phễu không có bẫy.
Có nên dùng dầu ăn đổ vào phễu thu để chống bay hơi nước?
Một lớp dầu mỏng trên mặt nước bẫy có thể làm chậm bay hơi ở phễu thu ít dùng khi đi vắng ngắn ngày. Tuy nhiên dầu lâu ngày có thể bám vào thành ống. Với nhà tắm ít dùng thường xuyên, thay ruột phễu thu có cơ cấu chống mùi là cách bền hơn.
Mùi hôi chỉ xuất hiện vào ban đêm là vì sao?
Ban đêm nhà tắm thường đóng kín, quạt tắt, nhiệt độ thay đổi làm khí trong ống dịch chuyển. Nếu bẫy nước ở phễu thu hoặc lavabo yếu, mùi dễ lọt lên lúc này. Kiểm tra bẫy nước và để quạt hút chạy thêm, hoặc để hé cửa.
Bột thông cống có giúp hết mùi không?
Bột thông cống xử lý được cặn tắc trong ống, có thể giảm mùi do cặn thối. Nhưng nhiều loại có tính kiềm hoặc axit mạnh, gây bỏng da và mắt, không được trộn với chất tẩy khác. Thử các cách cơ học như lấy tóc, tháo xi phông trước, chỉ dùng hoá chất theo đúng hướng dẫn.
Nhà tắm chung cư có mùi từ ống thông gió chung thì làm sao?
Một số căn hộ có ống thông gió chung giữa các tầng, mùi từ căn khác có thể lọt vào nếu quạt hút nhà mình không chạy hoặc không có van một chiều. Kiểm tra quạt hút, hỏi thợ về van một chiều cho ống gió, và báo ban quản lý nếu mùi đến từ hệ thống chung.
Mùi hôi có hại cho sức khoẻ không?
Mùi cống nhẹ chủ yếu gây khó chịu, nhưng tiếp xúc lâu với khí cống nồng độ cao trong không gian kín có thể gây đau đầu, buồn nôn. Mốc cũng có thể làm nặng thêm dị ứng, hen ở người nhạy cảm. Vì vậy không nên chỉ che mùi bằng xịt thơm mà cần xử lý nguồn.