Nhà tắm ở nhà thuê thường cũ, ố, thiếu chỗ để đồ, đèn tối, bát sen yếu. Bạn không cần đục phá cũng không cần đầu tư lớn: phần lớn sự khó chịu có thể sửa bằng những thứ không phải khoan, gỡ ra mang theo được khi chuyển nhà, cộng với vài việc vệ sinh sâu. Nguyên tắc là đầu tư vào đồ đi theo bạn, không đầu tư vào kết cấu của nhà người khác.
Phần còn lại là chuyện thoả thuận. Mọi thay đổi có để lại dấu vết — khoan, sơn, dán keo mạnh, thay thiết bị — đều nên báo chủ nhà trước và có xác nhận bằng tin nhắn. Làm vậy vừa giữ quan hệ, vừa tránh tranh cãi về tiền cọc khi trả nhà.
Bài chia thành ba nhóm: việc không cần xin phép, việc nên xin phép, và việc nên để chủ nhà làm — kèm cách ghi nhận hiện trạng trước và sau.
Ba nhóm việc: tự làm, xin phép, để chủ nhà làm
Ranh giới dưới đây là gợi ý theo nguyên tắc chung; hợp đồng thuê của bạn có điều khoản riêng thì làm theo hợp đồng.
| Nhóm | Ví dụ | Vì sao |
|---|---|---|
| Tự làm, không cần xin phép | Vệ sinh sâu, rèm tắm thanh căng, thảm, kệ đứng, giỏ treo cửa, đèn để bàn sạc pin, thay bát sen và dây sen rồi cất đồ cũ lại | Không để lại dấu vết, trả lại nguyên trạng dễ dàng |
| Nên xin phép trước | Móc dán keo mạnh, miếng dán gạch, thay vòi lavabo, thay nắp bồn cầu, lắp tay vịn khoan tường | Có thể để lại vết keo, lỗ khoan hoặc thay đổi thiết bị của chủ |
| Nên đề nghị chủ nhà làm | Vòi rò rỉ, bồn cầu chảy nước liên tục, gạch bộp, quạt hút hỏng, bình nước nóng có vấn đề, thoát nước chậm do ống | Là sửa chữa hư hỏng thuộc trách nhiệm bảo đảm của bên cho thuê theo nguyên tắc chung |
Phân biệt "làm mới" với "sửa hư hỏng" giúp nói chuyện với chủ nhà dễ hơn. Thiết bị hư do hao mòn tự nhiên thường là việc chủ nhà nên lo; còn muốn đẹp hơn, tiện hơn theo ý mình thì người thuê tự bỏ công sức và tự chịu trách nhiệm hoàn trạng.
Trước khi làm: chụp hiện trạng và nhắn tin xin phép
Việc đầu tiên khi dọn vào, hoặc trước khi thay đổi bất cứ thứ gì, là ghi lại hiện trạng nhà tắm. Quay một đoạn video chậm quanh phòng, rồi chụp cận những chỗ đã có vấn đề sẵn: gạch mẻ, ron đen, vòi gỉ, gương ố, cánh tủ phồng, vết khoan cũ. Lưu ảnh vào một thư mục riêng có ngày tháng, gửi cho chủ nhà một bản qua tin nhắn để cả hai cùng có.
Khi muốn làm việc thuộc nhóm cần xin phép, nhắn tin mô tả cụ thể: định làm gì, ở vị trí nào, dùng vật liệu gì, khi trả nhà sẽ gỡ ra hay để lại. Ví dụ giả định: "Em định dán ba móc treo khăn loại keo gỡ được ở tường cạnh cửa, khi chuyển đi em sẽ gỡ và lau sạch keo. Anh chị đồng ý thì em làm." Câu trả lời đồng ý của chủ nhà, dù chỉ là một tin nhắn ngắn, là bằng chứng có giá trị sau này.
Theo nguyên tắc chung của pháp luật dân sự, người thuê có nghĩa vụ giữ gìn tài sản thuê và trả lại trong tình trạng như khi nhận, trừ hao mòn tự nhiên; việc sửa đổi, cải tạo cần được bên cho thuê đồng ý. Hợp đồng cụ thể có thể quy định chi tiết hơn. Nếu có tranh chấp phức tạp, nên hỏi người có chuyên môn pháp lý thay vì tự suy diễn.
Chỗ để đồ không khoan: kệ, móc, giỏ
Nhà tắm thuê hay thiếu chỗ để đồ, đồ đặt dưới sàn vừa bẩn vừa mốc. Các lựa chọn không phải khoan:
- Kệ đứng góc: loại cột căng từ sàn lên trần bằng lò xo hoặc ren vặn, có nhiều tầng khay. Chịu được khá nhiều đồ, gỡ ra không để lại vết. Kiểm tra độ căng định kỳ.
- Kệ trên bồn cầu: khung đứng bao quanh bồn cầu, tận dụng khoảng tường phía trên vốn bỏ trống.
- Giỏ treo cửa, móc treo vắt cửa: treo khăn, áo choàng mà không cần dính gì lên tường.
- Móc dán loại gỡ được: chịu tải nhẹ như khăn mặt, dao cạo, bông tắm. Dán lên gạch sạch khô, chờ keo ổn định theo hướng dẫn trước khi treo. Đọc kỹ tải trọng ghi trên bao bì và giữ dưới mức đó.
- Giá treo trên thanh rèm: móc thêm giỏ nhỏ lên thanh căng rèm tắm để đựng dầu gội.
- Kệ có giác hút: tiện nhưng có thể nhả khi gạch có ron, nhám hoặc khi nhiệt độ thay đổi; không đặt đồ thuỷ tinh nặng trên đó.
Chọn kệ bằng vật liệu không gỉ hoặc nhựa, vì kệ sắt sơn rẻ tiền gỉ sau vài tháng và để lại vết gỉ ố trên gạch, ron — vết này lại thành chuyện khi trả nhà.
Đổi cảm giác nhà tắm: gương, ánh sáng, vải và sen tắm
Gương. Gương cũ ố mép có thể thay bằng gương mới treo trên chính móc hoặc đinh cũ, hoặc gương đứng đặt trên kệ. Nếu treo gương mới, dùng móc gắn loại chuyên cho gương có tải trọng đủ; gương rơi vỡ trong nhà tắm rất nguy hiểm. Cất gương cũ của chủ nhà lại cẩn thận để trả.
Ánh sáng. Nhà tắm thuê hay chỉ có một bóng đèn vàng yếu. Thay bóng đèn cùng loại đuôi bằng bóng sáng hơn, ánh sáng trung tính, sau khi đã tắt công tắc và chờ bóng nguội. Có thể thêm đèn cảm biến chạy pin dán dưới gương. Không tự đấu nối thêm đèn hay ổ cắm.
Rèm, thảm, khăn cùng tông màu. Đây là cách làm mới rẻ và mang đi được. Một bộ rèm, thảm và khăn đồng màu làm nhà tắm trông gọn gàng hơn hẳn. Chọn chất liệu nhanh khô để đỡ mốc.
Bát sen và dây sen. Bát sen yếu, rỉ thường chỉ cần thay bát và dây, vặn tay là xong, không đụng tới củ sen trên tường. Cất bát sen cũ trong túi kín, khi trả nhà lắp lại và mang bộ mới đi.
Nắp bồn cầu. Nắp bồn cầu cũ ố, nứt có thể thay nếu đúng kích thước. Nên hỏi chủ nhà trước, cất nắp cũ lại, vì đây là thiết bị của chủ.
Cây xanh nhỏ ưa ẩm. Nếu nhà tắm có cửa sổ, một chậu cây nhỏ làm phòng dễ chịu hơn; không có ánh sáng thì nên bỏ qua.
Vệ sinh sâu một buổi: làm mới miễn phí nhất
Trước khi mua bất cứ thứ gì, một buổi vệ sinh kỹ thường đã làm nhà tắm thuê khác hẳn. Đeo găng, mở cửa, bật quạt, và nhớ không trộn các chất tẩy với nhau.
- Đem hết chai lọ, thảm, rèm ra ngoài. Giặt rèm và thảm, hoặc bỏ nếu đã mốc nặng.
- Làm sạch quạt hút và đèn sau khi ngắt điện: lau bụi lưới quạt, chụp đèn.
- Tẩy cặn vôi trên vòi, bát sen, gương, vách kính bằng dung dịch axit nhẹ pha loãng, lau, tráng sạch.
- Chà ron và góc mốc bằng chất tẩy phù hợp, chờ, chà, tráng. Làm ở ngày khác nếu vừa dùng chất tẩy axit ở bước trước.
- Gỡ tóc ở phễu thu, nút xả lavabo, tháo xi phông rửa nếu thoát chậm.
- Lau sạch chân bồn cầu, phía sau bồn, mặt dưới vành bồn.
- Lau tủ dưới lavabo, để cửa tủ mở cho khô, lót tấm nhựa chống nước nếu đáy tủ đã yếu.
Buổi vệ sinh này cũng là dịp phát hiện hư hỏng cần báo chủ nhà: vòi rỉ, ron bong, gạch bộp, chân bồn cầu ẩm. Báo sớm, kèm ảnh, giúp sửa khi còn nhỏ và tránh bị coi là do người thuê gây ra.
Ngân sách nhỏ: chi tiền theo thứ tự nào
Người thuê thường có ít tiền dành cho nhà tắm và không muốn bỏ vào thứ phải để lại. Thứ tự dưới đây ưu tiên tiện ích hằng ngày và đồ mang đi được trước, đồ trang trí sau. Số tiền cho từng món thay đổi theo chất liệu, kích thước và nơi mua.
- Đồ vệ sinh và bảo hộ: bàn chải chà ron, găng tay, gạt nước cao su, chất tẩy cặn và chất tẩy mốc. Đây là khoản nhỏ nhất mà đem lại thay đổi lớn nhất.
- Lưới chặn tóc và ruột phễu chống mùi nếu phễu thu cũ hay tắc, hay bốc mùi; báo chủ nhà nếu cần thay cả phễu.
- Chỗ để đồ: kệ đứng góc hoặc kệ trên bồn cầu, để đưa toàn bộ chai lọ khỏi mặt sàn.
- Bát sen và dây sen mới nếu bộ cũ yếu, rỉ; giữ bộ cũ để lắp lại khi trả nhà.
- An toàn: thảm chống trơn trong khu tắm, thảm thấm ở cửa, đèn cảm biến chạy pin cho ban đêm.
- Rèm tắm thanh căng nếu nhà tắm chưa có chỗ tách khu ướt.
- Đồ vải đồng màu và gương mới, cuối cùng mới tới vật trang trí.
Đi hết danh sách không cần làm trong một lần. Làm hai ba món đầu trước, sống thử vài tuần, rồi mới quyết thứ gì thật sự cần mua thêm. Nhiều nhà dừng ở bước thứ ba đã thấy đủ.
Khi trả nhà: gỡ, lắp lại và bàn giao
Một tuần trước ngày trả nhà, lên danh sách những gì đã thay đổi trong nhà tắm và đối chiếu với ảnh hiện trạng ban đầu. Lắp lại bát sen, dây sen, nắp bồn cầu, gương cũ của chủ nhà nếu đã thay. Gỡ móc dán bằng cách làm ấm keo bằng máy sấy tóc rồi kéo song song với mặt tường, lau sạch keo sót. Tháo kệ đứng, rèm thanh căng.
Với những thứ đã được chủ nhà đồng ý giữ lại — ví dụ tay vịn đã lắp hoặc bát sen mới — nhắc lại trong tin nhắn trước ngày trả để không ai quên. Lỗ khoan nếu không giữ lại thiết bị thì trám bằng keo hoặc bột trét cùng màu.
Vệ sinh lần cuối ở mức như khi nhận nhà, không cần hơn. Chụp lại ảnh nhà tắm sau khi dọn, cùng các góc như lúc nhận, để có cặp ảnh trước và sau. Khi bàn giao, cùng chủ nhà đi một vòng, chỉ ra những chỗ hư hỏng đã có từ đầu bằng ảnh cũ.
Phần lớn tranh cãi tiền cọc liên quan tới nhà tắm xoay quanh vết keo, lỗ khoan, ron đen và thiết bị bị thay. Khi đã có ảnh hiện trạng, tin nhắn xin phép và đã hoàn trạng đúng thoả thuận, cuộc bàn giao thường nhẹ nhàng hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Móc dán gỡ được có thật sự không để lại vết không?
Phần lớn móc loại gỡ được bóc sạch trên gạch men nếu làm đúng cách: kéo dải keo theo hướng song song với tường, chậm và đều. Trên tường sơn, sơn kém chất lượng hoặc tường ẩm có thể bị bong theo keo. Thử ở chỗ khuất trước và tránh dán lên tường sơn trong nhà tắm.
Chủ nhà không cho thay gì cả thì làm mới bằng cách nào?
Vẫn còn nhiều cách: vệ sinh sâu, rèm và thảm mới, kệ đứng không khoan, giỏ treo cửa, đèn chạy pin, khăn đồng màu. Những thứ này không chạm vào kết cấu hay thiết bị của chủ nhà, mang theo được khi chuyển đi, và vẫn làm nhà tắm dễ chịu hơn rõ rệt.
Vòi rò rỉ, ai phải chịu chi phí sửa?
Theo nguyên tắc chung, hư hỏng do hao mòn tự nhiên của thiết bị thường thuộc trách nhiệm bảo đảm của bên cho thuê, còn hư hỏng do người thuê sử dụng sai thì người thuê chịu. Hợp đồng có thể quy định khác. Báo chủ nhà sớm kèm ảnh và thống nhất cách sửa trước khi gọi thợ.
Có nên tự sơn lại tường hay gạch nhà tắm khi ở thuê?
Sơn là thay đổi khó hoàn trạng, nhất là sơn phủ gạch. Chỉ nên làm khi chủ nhà đồng ý rõ bằng văn bản, kể cả màu sơn và việc có phải sơn lại khi trả nhà không. Nếu không có sự đồng ý, chọn các cách gỡ ra được thay vì sơn.
Nhà tắm không có quạt hút, có tự lắp quạt được không?
Lắp quạt hút cần khoét lỗ thông gió và đấu điện, là việc thay đổi kết cấu và liên quan an toàn điện. Nên đề nghị chủ nhà làm bằng thợ có chuyên môn. Trong lúc chờ, để hé cửa sau khi tắm, dùng quạt đứng thổi ra ngoài và gạt khô sàn tường.
Đồ nhà tắm nào nên mua để mang đi khi chuyển nhà?
Ưu tiên những thứ không phụ thuộc kích thước nhà: kệ đứng điều chỉnh được chiều cao, rèm và thanh căng có dải điều chỉnh rộng, bát sen và dây sen theo chuẩn ren phổ biến, thảm, giỏ treo, đèn chạy pin. Tránh đồ đo cắt theo từng nhà như miếng dán theo kích thước tường.